Protest-update: Gesprek blijft struikelblok

De demonstranten van Wageningen for Palestine en de raad van bestuur van WUR komen nog steeds niet nader tot elkaar.
Actievoerders van Wageningen for Palestine tijdens de poging tot bezetting van Atlas vorige week woensdag. Foto Resource

Woensdagmiddag 15 mei plaatsten actievoerders een tentenkamp op de brug tussen Forum en Orion. De actievoerders eisen dat WUR alle banden met Israëlische instituties openbaar maakt en verbreekt. In dit artikel houden we de ontwikkelingen bij.

Update dinsdag 11 juni 15:00 uur Gesprek blijft struikelblok

Tussen beide partijen is contact geweest en beide geven aan in gesprek te willen, maar de voorwaarden waaronder verschillen. De demonstranten willen met de raad van bestuur (RvB) en de hele academische gemeenschap debatteren over een boycot van samenwerkingen met Israëlische academische instituten. Dat is een eis die ze stelden tijdens de (mislukte) bezetting van Atlas afgelopen woensdag. Die eis staat nog steeds. Woordvoerder Noor: ‘Vooral nu de rectoren van alle universiteiten – ook die van WUR – afgelopen weekend in een open brief in Trouw hebben aangegeven dat ze een open academisch debat willen.’

WUR-woordvoerder Jan Willem Bol laat desgevraagd weten dat ­­een gesprek nog steeds tot de mogelijkheden hoort want ‘zonder gesprek kom je hier niet uit’. ‘Maar,’ zegt Bol, ‘vorige week woensdag zijn wel grenzen overschreden’ (zie updates hieronder, red.) bij de poging van de activisten om Atlas binnen te komen. En daarom is er een tweede aangifte gedaan tegen de demonstranten. Naast de aangifte bij de politie van groepsbelediging is er nu ook aangifte gedaan van ‘lokaalvredebreuk’. Beide onderzoeken lopen nog, aldus Bol.

‘We hebben de actievoerders vorige week gevraagd met ons te reflecteren op wat er woensdagmiddag gebeurd is, maar dat gesprek hebben ze geweigerd.’ De activisten wezen in plaats daarvan op de debat-eis die ze stelden tijdens de poging tot bezetting van Atlas. Bol: ‘Als de bezetting was geslaagd, hadden we onder druk en dwang verantwoording moeten komen afleggen over ­­­­­­­­­de koers van WUR. Daar werken wij niet aan mee, in geen enkele situatie. We werken wel aan het implementeren van de Samenwerkingsprincipes en toerusten van medewerkers om zelfstandig goede morele afwegingen te maken bij samenwerking.’

Toch een debat

De actievoerders zijn overigens nog steeds van plan het debat te organiseren, waarschijnlijk op maandag 17 juni, laat Noor weten. ‘We zoeken nog naar een locatie. We hopen dat het bestuur komt. Zoals ik al aangaf: in de brief in Trouw staat dat ze een open academisch debat willen, dat is precies waar wij om vragen.’

Ondertussen is de petitie die is gestart onder medewerkers ruim 300 keer ondertekend; de initiatiefnemers – onder wie universitair hoofddocent bij Rurale Sociologie Joost Jongerden – stellen in een brief aan de RvB onder meer als eis dat WUR onmiddellijk de institutionele banden met Israëlische instellingen moet verbreken.

Update woensdag 5 juni 15:15 uur Atlas gesloten; actievoerders vertrokken

Atlas is rond 15:00 uur ontruimd. Alle medewerkers werden via de fietsenkelder naar buiten gestuurd. Enkele demonstranten zetten een tent op op de loopbrug van Atlas, vlak voor de ingang. Het gebouw Atlas is naar aanleiding van de protestactie donderdag gesloten. Medewerkers werken thuis of elders op de campus. Inmiddels zijn de actievoerders vertrokken van de loopbrug.

Update woensdag 5 juni 14.45 uur Politie naar de campus vanwege handgemeen

De politie is vanmiddag naar een protest bij Atlas gekomen. Tijdens een demonstratie probeerden tientallen actievoerders Atlas binnen te gaan, maar ze stonden voor een gesloten deur. Een groepje van zo’n vijf actievoerders probeerde het vervolgens via de fietsingang, maar werd tegengehouden door een medewerker van WUR. Een handgemeen volgde, waarna de politie al gauw met zo’n twaalf man ter plaatse was. Op het moment van publiceren is de actie nog steeds gaande.

De actie begon rond 13:00 uur met een traditionele Palestijnse groepsdans voor Forum. Zo’n vijfentwintig mensen namen deel. Daarna volgde een protestmars over de campus met tientallen demonstranten richting Atlas. Toen ze daar niet binnenkwamen omdat de deur uit voorzorg op slot was gedaan, bleven de demonstranten op de loopbrug voor de ingang protesteren.

Toen de politie ter plaatse was gekomen na het handgemeen, scandeerden de actievoerders onder meer ‘cops off campus’ en ‘shame on you’. Het grootste deel van de actievoerders verliet de loopbrug na overleg met de politie. Een groep van zo’n tien demonstranten bleef op de brug actievoeren, de rest ging op het grasveld onder de brug verder.

Update woensdag 29 mei 15:00 uur Actievoerders willen excuses van RvB

De actievoerders willen excuses van de raad van bestuur (RvB) voor het doen van de aangifte tegen hen op grond van groepsbelediging. De RvB deed de aangifte dinsdagmiddag nadat de actievoerders de dag ervoor alle zionisten gelijkstelden aan nazi’s. ‘In essentie maakt de RvB ons daarmee uit voor antisemieten. Dat vind ik niet oké’, zegt Noor namens de actievoerders. ‘We hebben daarom vanochtend het bestuur gevraagd om zich te verontschuldigen op het moment dat duidelijk wordt dat deze aangifte nergens toe leidt.’

De activisten maken zich geen zorgen over de juridische consequenties van de aangifte. ‘Wij denken niet dat er iets uitkomt. Zionisten zijn geen groep, het is een politieke ideologie. Van groepsbelediging is dus geen sprake.’

De studenten van het tentenkamp hebben later vanmiddag een interne bijeenkomst om de situatie nog eens te bespreken. Noor: ‘Iedereen spreekt voor zichzelf tijdens acties. Mensen roepen iets voor en anderen herhalen dat. De leus over zionisten en nazi’s had ik voor maandag nog niet eerder gehoord. We hebben afgesproken dat we achteraf met elkaar in gesprek gaan als we het oneens zijn over bepaalde uitspraken die zijn gedaan. Dat is nu het geval.’

Dinsdagavond hielden de actievoerders in Forum een zogenoemde teach-in met de titel ‘Antizionisme versus antisemitisme’. Daarbij waren ook mensen van de Joodse gemeenschap aanwezig. Noor: ‘Na twee presentaties was er ruimte voor vragen en discussie en naderhand gingen we ook op een informele manier met elkaar in gesprek. Dat gesprek was kalm en redelijk. We ontdekten dat er meer overeenkomsten waren dan we hadden verwacht. We zijn het er in ieder geval over eens dat we niet vanaf een afstandje maar van alles moeten roepen naar elkaar.’

Update: dinsdag 28 mei 14:32 WUR doet aangifte van groepsbelediging

Er is volgens WUR een grens overschreden met de uitspraak ‘Zionists are all the same; nazis by a different name’, die gisteren tijdens een protest te horen was. WUR heeft aangifte gedaan van groepsbelediging als strafbaar feit. De demonstranten zijn op de hoogte gesteld.

‘Er is wat ons betreft een grens overschreden,’ aldus woordvoerder Jan Willem Bol. Formeel doet WUR aangifte van schending van de openbare orde, specifiek groepsbelediging. Hoe dat juridisch zit, is nog niet helemaal duidelijk. ‘Daar moet de rechter uitspraak over doen.’ De politie gaat nu de bewijslast bekijken. ‘Het gaat ons ook om het signaal’, zegt Bol.

De aangifte heeft geen gevolgen voor het protest, aldus de woordvoerder. ‘Je mag hier op de campus je mening laten horen. Daar zijn regels aan verbonden. Een ervan is dat je hier niet overnacht, maar dat gedogen we. Dat verandert niet. Ook de teach-in die de demonstranten hebben aangevraagd – die ook over dit onderwerp gaat – mag gewoon doorgaan omdat we zien dat deze vorm van dialoog werkt. De voorwaarde is dat de deelnemers na de teach-in het gebouw verlaten. Maar hoe dan ook: het uitmaken van zionisten voor nazi’s helpt niet om een constructief gesprek te hebben.’

De studenten en medewerkers die tot nu toe het gesprek voeren met het bestuur zijn op de hoogte gesteld.

Update: maandag 27 mei 17:24 uur: Raad van Bestuur veroordeelt kreet

De raad van bestuur (RvB) veroordeelt de vergelijking van zionisten met nazi’s. De kreet ‘Zionists are all the same; nazis by a different name’ veroorzaakte ophef tijdens de protestactie vanmiddag. Volgens woordvoerder Vincent Koperdraat gaat de RvB vandaag nog met de actievoerders in gesprek over wat er is gebeurd. Het bestuur beraadt zich nog of het gebeurde consequenties gaat hebben voor de acties op de campus.

Direct na de actie heeft rector magnificus Carolien Kroeze langdurig gesproken met Dror Shalit, woordvoerder namens een deel van de Joodse gemeenschap. ‘Hij heeft zijn hart kunnen luchten en verteld wat het roepen van deze leuze met hem doet’, zegt Koperdraat. ‘Nu nog meer dan bij eerdere protestacties.’

Eerder stoorde Shalit zich aan het roepen van de leus ‘From the river to the sea, Palestine will be free’. Shalit vroeg de RvB daarop om grenzen te stellen aan de uitingen van de actievoerders. De vergelijking met nazi’s gaat een stap verder. ‘Als WUR vinden wij ook dat hier vandaag grenzen zijn overschreden’, zegt Koperdraat. ‘Overigens ook wat betreft het actievoeren in de gebouwen. Protesteren is een groot goed, maar over de manier waarop kun je wel wat zeggen. Dat gaan we ook doen.’

Update: maandag 27 mei 15:15 uur: Actie in Atlas geeft aanstoot

De actievoerders lieten maandag tussen de middag opnieuw van zich horen. Naast een walk-out hielden ze een korte protestactie in Atlas, die wat sommigen betreft over de schreef ging.

Met de actie wilden de actievoerders stilstaan bij de doden die afgelopen weekend vielen door Israëlische luchtaanvallen op Rafah. In de hal van Atlas probeerde bestuurslid Rens Buchwaldt de studenten naar buiten te sturen – gebouwen binnengaan en onderwijs en onderzoek verstoren mag niet, volgens de actieregels – maar dat was tevergeefs. De actie duurde zo’n tien minuten, waarna de actievoerders uit eigen beweging het gebouw weer verlieten.

De actie in Atlas bestond eruit dat de actievoerders een minuut lang schreeuwden, om een stem te geven aan de slachtoffers die dit weekend omkwamen door de brand in een gebombardeerd tentenkamp. Vervolgens lagen ze een paar minuten stil op de grond, ‘om te rouwen’. Op de achtergrond klonk een audio-opname van de islamitische gebedsoproep – achteraf misschien niet de meest gelukkige keuze, erkenden de actievoerders. ‘Dit is geen religieuze oorlog.’

Naast de gebedsoproep waren bij de actie ook aanstootgevende protestkreten te horen: ‘Zionists are all the same; nazis by a different name’. Bij een aantal medewerkers en studenten maakte dat hevige emoties los. Er is melding van gedaan bij de raad van bestuur.

Update: woensdag 22 mei 11:15 uur, actievoerders blokkeren toegang Omnia-congres

Rond 9:30 uur vanochtend verstoorden demonstranten de toegang tot het F&A Next-congres in Omnia. De actievoerders stonden met vlaggen, kartonnen bordjes en trommels bij de hoofdingang. Een beveiliger ving congresdeelnemers op en leidde hen via de zij-ingang van het gebouw naar binnen, terwijl activisten naast hem bleven trommelen en zwaaien met een Palestijnse vlag.

In de loop van de ochtend voegden zich steeds meer demonstranten bij het protest en verzamelden actievoerders zich ook bij de andere ingangen van Omnia. Met trommels en megafoons maakten ze lawaai en versperden ze ook daar de toegang tot het gebouw. De organisatie van het congres besloot de deelnemers op te vangen in Orion.

‘Ik ben hier niet blij mee’, zegt WUR-woordvoerder Jan Willem Bol. ‘We hebben protestregels en een daarvan is dat demonstranten geen activiteiten verstoren. Nu ze de toegang van dit congres blokkeren voor deelnemers, schenden ze deze regels.’

Inmiddels hebben de actievoerders het terrein rond Omnia verlaten en is het congres in Omnia met alle deelnemers van start gegaan.

Update 21 mei 16.45 uur: ‘Meer actie volgt’, zeggen actievoerders

Actievoerders van Wageningen For Palestine hebben een nieuwe actie aangekondigd samen met XR Wageningen, XR Justice Now!, Scientist Rebellion Wageningen en End Fossil Occupy WUR. Woensdagochtend willen ze de ‘Food & Agrotech Summit’ verstoren. ‘Genocide en ecocide liggen dicht bij elkaar. Dezelfde organisaties die verantwoordelijk zijn voor schade aan het milieu, hebben ook een geschiedenis in mensenrechtenschending’, aldus woordvoerder Archie van Wageningen For Palestine. ‘Een groot deel van deze organisaties zijn betrokken bij bezettingen en andere illegale praktijken.’

De actievoerders laten ook weten dat zij dinsdag geen onderhandelingen hebben gehad met de raad van bestuur. ‘Voor het weekend spraken we elkaar meerdere keren per dag. Toen zeiden ze ook dat we dinsdag verder zouden praten, maar we hebben vandaag nog niks van ze gehoord. Vanochtend hebben we wel een soort liftpraatje gehad. Ze kwamen even gedagzeggen.’

Updates 16 en 17 mei: verklaring WUR

Update 17 mei 16.45: Met ingang van het komende studiejaar worden jaarlijks twee beurzen beschikbaar gesteld voor studenten uit conflictgebieden. Die handreiking doet de raad van bestuur in de jongste verklaring na gesprekken met de actievoerders. Verder worden bestaande projecten in conflictgebieden nog eens tegen het licht gehouden, als de veranderende omstandigheden daar aanleiding toe geven. Er wordt bovendien een ‘event’ of dialoog georganiseerd over hoe met elkaar om te gaan in tijden van conflict. De actievoerders beraden zich nog over hun reactie.

Update 16 mei 13.50: De demonstranten zien het publiceren van de lijst met samenwerkingen als ‘een stap in de goede richting’, maar ze vinden niet dat WUR hiermee hun eerste eis volledig inwilligt, aldus Noor, woordvoerder van de actievoerders. ‘We hebben vanochtend met vier demonstranten onderhandeld met de rector, de decaan en een woordvoerder van de universiteit. Toen hebben we dit ook besproken. We hebben een aantal vragen aan het bestuur gesteld en zij aan ons. Het bestuur had niet op alle vragen een antwoord dus we komen later nog een keer bijeen. Ze zijn in ieder geval bereid ons te ontmoeten en daar zijn we blij mee, want dat is niet overal het geval.’

Een van de vragen waarop de demonstranten graag een antwoord willen, is of er inderdaad geen sprake is van mensenrechtenschending bij de projecten waarin WUR samenwerkt met Israël. ‘Dat is namelijk wel een van de eisen die WUR stelt aan een samenwerking volgens de Principles of Collaboration. Het bestuur kon niet bevestigen dat er geen sprake is van mensenrechtenschendingen bij de kennisinstellingen waarmee ze samenwerken. Ook kon het bestuur geen uitsluitsel geven of de samenwerkingen plaatsvinden op bezet grondgebied. We hopen hier later antwoorden op te krijgen.’

Update 16 mei 11.35: De raad van bestuur (RvB) heeft vanochtend een lijst gepubliceerd van samenwerkingen die WUR heeft met Israëlische kennisinstellingen. Daarmee komen ze tegemoet aan een van de eisen van de demonstranten. De RvB benadrukt daarbij de noodzaak van samenwerking met deze partners om grote uitdagingen zoals klimaatverandering en verlies van biodiversiteit aan te pakken.

WUR werkt op drie manieren samen met Israëlische kennisinstellingen: via uitwisseling van studenten met de Hebrew University of Jerusalem, als onderdeel van het Euroleague for Life Science Universiteitsinitiatief en via onderzoeksprojecten met EU-financiering in internationale consortia. ‘Alle samenwerkingen horen tot het kennisdomein van WUR. Geen van de samenwerkingen is gerelateerd aan oorlogsvoering of de ontwikkeling van militaire kennis’, aldus de RvB in het statement.

In de grote onderzoeksconsortia zijn honderden kennisinstelling betrokken, waaronder de volgende Israëlische: Hebrew University of Jerusalem, Ben-Gurion University of the Negev, Reichman University, University of Haifa, Israel Oceanographic and Limnological Research Limited, Tel Aviv University, Weizmann Institute of Science en The Agricultural Research Organization of Israel.


Updates woensdag 15 mei

Rond 16.30 uur hebben enkele tientallen stafleden de regen getrotseerd om zij aan zij te staan met de actievoerders die tenten hebben opgezet op de brug tussen Forum en Orion. Behalve een steunbetuiging aan de demonstranten willen de stafleden ook dat de vrijheid en de veiligheid van protesterende studenten niet in het geding komt. Daarom roepen ze de raad van bestuur op om in gesprek te gaan met de actievoerders en een ‘pad van de-escalatie’ te kiezen, in plaats van de politie in te schakelen.

Update 15 mei 21.04 uur: Woordvoerder Noor van de demonstranten laat rond negen uur weten dat de ruim vijftig studenten mogen blijven en dat er gesprekken zijn geweest met het bestuur (Carolien Kroeze en Rens Buchwaldt), met onderwijsdirecteur Arnold Bregt en met de woordvoerders. Noor vertelt dat WUR Dixies (openbare toiletten) heeft laten komen voor de nacht. ‘We hebben vanmiddag anderhalf uur met de bestuursleden gesproken. Het was een goed gesprek. Pittig maar constructief. WUR heeft beloofd in kaart te brengen met welke Israëlische partijen ze samenwerken. Ze weten nog niet of ze die lijst op korte termijn openbaar gaan maken. Morgen om tien uur praten we verder over onze eis van openbaarheid en over onze andere eisen; we hebben bijvoorbeeld nog niet gesproken over scholarships van Palestijnse studenten.’

De sfeer in ‘het tentenkamp’ is optimistisch volgens Noor. ‘Maar we blijven op onze hoede. Want natuurlijk vinden we het mooi dat we mogen blijven en dat ze Dixies regelen, maar zoals een politicus ooit zei: “In geouwehoer kun je niet wonen”. We blijven strijden voor een belangrijk doel. We willen niet te optimistisch worden na de gesprekken en denken; “Oh, nu komt het goed”. WUR moet over de brug komen. Als je ziet dat de hogeschool Rotterdam de banden met Israël al heeft verbroken en dat Spaanse universiteiten dat ook hebben gedaan, dan kan het in Wageningen ook.’  

Een staflid sprak de demonstranten toe. Foto Resource

Update 15 mei 18.10 uur: Na een toespraak en gedicht van een staflid, deelden enkele WUR-collega’s kaartjes voor gratis koffie uit en waterijsjes met watermeloensmaak. De watermeloen is een symbool van Palestina, omdat de kleuren ervan lijken op de kleuren van de Palestijnse vlag. Ook gingen flesjes water rond.

Een universitair docent die liever anoniem wil blijven, vertelt waarom ze aanwezig is bij de steunbetuiging. ‘De broer van een collega was bij het protest in Amsterdam en die werd vanuit het niets geslagen door de politie. Daar was ik wel van geschrokken en dat moeten we hier voorkomen.’ Afgelopen maandag was ze ook aanwezig bij de walk out.

‘Het viel me een beetje tegen qua opkomst van stafleden, in ieder geval aan onze kant van de brug’, zegt een anonieme universitair hoofddocent. ‘Maar het regende natuurlijk pijpenstelen.’ Ze heeft begrip voor de eis van de demonstranten dat WUR banden met Israël moet verbreken. ‘Ik vind wel dat onze universiteit de samenwerkingen met Israël kan stopzetten.’

Stafleden roepen de raad van bestuur op om in gesprek te gaan met de actievoerders en een ‘pad van de-escalatie’ te kiezen, in plaats van de politie in te schakelen.

De brug tussen Orion en Forum rond 17:00 uur. Foto Resource

[Oorspronkelijk bericht van 15 mei 13:05 uur]

Rond het middaguur stonden er zo’n tien tentjes en veertig mensen op de brug. De actievoerders eisen dat WUR alle banden met Israëlische instituties openbaar maakt en verbreekt. Dat zegt Noor, een van de woordvoerders van de groep.

Ook willen de actievoerders dat er speciale studiebeurzen komen voor Palestijnse studenten, vertelt Noor. ‘Dat willen we omdat alle universiteiten in Gaza zijn vernietigd in deze oorlog.’

Bij acties in andere steden zoals Amsterdam en Utrecht zijn protesten uit de hand gelopen en werd de ME ingezet om gebouwen te ontruimen. Als voorzorgsmaatregel zijn daarom enkele actievoerders aangesteld als contactpersoon voor politie en media, vertelt Noor. ‘Ik hoop dat we het vreedzaam houden en dat de raad van bestuur met ons in gesprek wil.’

De actievoerders zijn van plan te blijven staan tot hun eisen zijn ingewilligd.

Lees ook:

Leave a Reply


Je moet inloggen om een comment te plaatsen.
  1. De actie van Hamas op 7 oktober is niet te rechtvaardigen, net zo min als de buiten porpotionele reactie van Israel hierop. Ik begijp dat dit veel emoties losmaakt bij mensen. Wat ik niet begrijp is dat je zelf dan ook een gebied gaat bezetten en geweld tegen WUR medewerkers en Campus gebruikers gebruikt en vernielingen aanricht. Dan ben je toch tegenstrijdig bezig?